Davye ve Elevatör Çeşitleri: Davye Numaraları ve Elevatör Tipleri
Diş çekimi aletlerinin iki temel grubu davye ve elevatördür. Davye dişi kavrar. Elevatör ise dişi ya da kökü yuvasından gevşetmek ve kaldırmak için tasarlanmıştır. Her ikisinin de çok sayıda modeli vardır ve modeller çoğunlukla numarayla anılır. Bu yazı, davye numaralarının hangi bölgeye karşılık geldiğini ve elevatör tiplerinin üretici kataloglarında nasıl tanımlandığını açıklar. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; ürün ya da tedavi önerisi içermez.
Kısa cevap: Davye ile elevatör arasındaki fark
- Davye (forceps): Dişi kron ya da kök bölgesinden kavrayan, makas benzeri çekim aletidir. Ağız kısmının (beak) formu üst/alt çeneye ve diş grubuna göre değişir.
- Elevatör: Tek parça sap ve çalışma ucundan oluşur. Dişi ya da kök parçasını gevşetmek ve yuvasından kaldırmak için tasarlanmıştır. Uç formu ve açısı kullanım alanını belirler.
- Periost elevatörü: Diş çekmek için değil, cerrahi işlemlerde dişeti ve periostu kemikten kaldırmak (flep kaldırmak) için tasarlanmıştır.
Davye numaraları ve karşılık geldikleri bölgeler
Klasik "English pattern" davyelerde numara, aletin hangi bölge için tasarlandığını gösterir. Aesculap Anatomica 10'lu davye setinin içerik listesi, yaygın numaraları şöyle tanımlar:
| Numara | Bölge (set açıklamasına göre) |
|---|---|
| No: 2 | Üst ön dişler |
| No: 7 | Üst küçük azılar (biküspid) |
| No: 17 | Üst azı dişleri (sağ) |
| No: 18 | Üst azı dişleri (sol) |
| No: 67A | Üst azı dişleri |
| No: 51A | Üst kökler |
| No: 22 | Alt azı dişleri |
| No: 79 | Alt azı dişleri (alt üçüncü molar) |
| No: 33A | Alt kökler |
Sağ/sol ayrımı, 17 ve 18 numaralı üst molar davyelerinde ürün adlarında belirtilir ("Upper Molar Rights – 17", "Upper Molars Left – 18"). 67 numara üst üçüncü molar, 79 numara alt üçüncü molar davyesi olarak adlandırılır. Kök kalıntıları için 145 ve 151 numaralı davyeler ile furkasyon davyeleri (ör. 86C) de üretilir. Aynı numara farklı üreticilerde küçük form farklılıklarıyla üretilebilir.
Süt dişleri için daha küçük ağızlı ve kısa saplı çocuk davyeleri üretilir.
İlgili kategoriler: Yetişkin Davye · Çocuk Davye
Elevatör çeşitleri ve isimleri
Elevatörler uç formuna göre gruplanır. Aşağıdaki tanımlar Hu-Friedy 2025 kataloğundaki üretici notlarına dayanır:
| Elevatör | Uç formu | Üreticinin belirttiği kullanım alanı |
|---|---|---|
| Cryer (sağ/sol) | Sağ/sol çift olarak sunulur | Mini, küçük, orta ve büyük boyları listelenir |
| Heidbrink | Düz (straight) elevatör | Üst ve alt anterior dişler ve kökler |
| Coupland (oluklu/gouge) | Oluklu uç; 1C, 2C, 3C boyları | 2C ve 3C alt üçüncü molarlar için |
| Seldin | Düz (34, 34S) ve sağ/sol (1L/1R, 4L/4R) modeller | 34 numara alt üçüncü molar, 2 ve 3 numara anterior kökler, 1L/1R molar kökleri |
| Apexo (301, 302, 303) | 302/303 sağ-sol çift | Derinde kalmış köklerin yerinden oynatılması |
| Potts (6, 7) | Çift olarak sunulur | Kemik engeli olmayan gömülü üçüncü molarlar |
| Winter (cross-bar) | T/çapraz saplı | Sağ/sol çiftler hâlinde sunulur |
| Hoexter lüksasyon elevatörleri | 3 ve 5 mm, mesial/distal | Üretici, mesial-distal yaklaşımla bukkal kemiği korumayı hedefleyen bir tasarım olarak tanımlar |
Bunların dışında Bein (düz ve oval uç, 2–5 mm), Flohr, Krallenheber, Lecluse ve Luxator/Luxivation (düz ve açılı) gibi elevatör tipleri de bulunur.
İlgili kategori: Elevatör
Cryer elevatör nedir?
Hu-Friedy kataloğunda Cryer elevatörler mini, küçük, orta ve büyük boylarda, sağ ve sol çiftler hâlinde (ör. E21/E22, E44/E45, E25/E26, E31/E32) listelenir; üretici bunları çift olarak sunar.
Lüksasyon elevatörü ve periotom
Lüksasyon elevatörleri ve periotomlar ince, keskin uçlu aletlerdir. Ürün açıklamalarına göre bu aletler periodontal ligamenti (PDL) kesmek ve dişi yuvadan ayırmak için tasarlanmıştır; kaldıraç yerine kesme ve ayırma prensibiyle çalışırlar.
Periost elevatörü çeşitleri
Periost elevatörleri flep kaldırmak için tasarlanmıştır. Bilinen modeller şunlardır:
- Molt 9 (ayrıca Molt 8 ve Micro Molt): Otto Leibinger Molt 9 raspatuar 17,5 cm boyundadır; Molt 8 modeli ürün adında "çift taraflı mukoperiostal flep kaldırıcı" olarak tanımlanır.
- Freer, Prichard, Goldman-Fox, Buser (B1–B3, N.7, N.8), Seldin, Williger: Uç genişliği ve formu birbirinden farklı periost elevatörleridir.
İlgili kategori: Perio Elevatör
Sık sorulan sorular
Davye çeşitleri nelerdir? Davyeler bölgeye göre ayrılır: üst ön dişler (2), üst küçük azılar (7), üst büyük azılar sağ/sol (17/18), alt büyük azılar (22), üst/alt üçüncü molarlar (67/79), kök davyeleri (51A, 33A, 145, 151) ve furkasyon davyeleri.
Elevatör çeşitleri nelerdir? Yaygın tipler Cryer (sağ/sol), Heidbrink (düz), Bein (düz/oval uç), Coupland (oluklu), Seldin, Apexo, Potts, Winter ve lüksasyon elevatörleridir. Periost elevatörleri (Molt, Freer, Prichard, Buser) ise flep kaldırmak için tasarlanmıştır.
Cryer elevatör nedir? Cryer, sağ ve sol çiftler hâlinde üretilen bir çekim elevatörüdür. Üretici mini, küçük, orta ve büyük boylarını listeler.
Periost elevatörü ile elevatör aynı şey mi? Hayır. Çekim elevatörü dişi ya da kökü gevşetmek için tasarlanmıştır. Periost elevatörü ise yumuşak dokuyu (dişeti ve periost) kemikten kaldırmak için tasarlanmıştır.
Davyede sağ ve sol farkı neden var? Üst molar davyeleri sağ (17) ve sol (18) olarak ayrı üretilir; ürün adlarında bu ayrım belirtilir. Alt molar davyesi (22) ise ürün adında "Alt Molar Sağ/Sol" olarak geçer.
Kaynaklar
Üretici kaynakları
- HuFriedyGroup 2025 Dijital Katalog, s. 216: Cryer, Coupland, Heidbrink elevatörleri
- HuFriedyGroup 2025 Dijital Katalog, s. 217: Seldin ve Apexo elevatörleri
- HuFriedyGroup 2025 Dijital Katalog, s. 218–220: Potts ve diğer elevatörler, Winter cross-bar
- HuFriedyGroup 2025 Dijital Katalog, s. 221: Hoexter lüksasyon elevatörleri ve tasarım gerekçesi
Dentrealmarket ürün açıklamaları (29.10.2026)
- Aesculap Anatomica 10'lu davye seti içerik listesi (numara–bölge eşleşmesi)
- 17 / 18 / 67 / 79 numaralı davyelerin ürün adları
- Lüksasyon elevatörü ve periotom açıklamaları (PDL kesme, kesme ve ayırma prensibi)
- Otto Leibinger Molt 9 Raspatorie 17,5 cm